Huidige MKBA niet geschikt voor tracékeuze

PDFE-mailadres

Aanmerkingen van TCA:

- Niet alles is in geld uitgedrukt – duurzaamheid en gezondheid tellen niet mee

- Het nulplusalternatief ontbreekt
- Reistijdbaten gelden meer voor Haaglanden dan voor Holland Rijnland
- Gezondheid, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit zijn niet meegenomen in MKBA  Economische effecten gelden voor Katwijk, maar niet voor Leiden Centrum
- Robuustheid kwalitatief beoordeeld
- Onduidelijkheid over update 2007; ingeslopen fouten door parallelle trajecten


Reactie TCA op maatschappelijke kosten baten analyse


In het algemeen geldt dat een goede MKBA het ideale rapport is op basis waarvan een verstandige investeringsbeslissing kan worden genomen. De MKBA van mei 2012 is echter van onvoldoende kwaliteit en is volgens Team Churchill Avenue niet te gebruiken voor het nemen van de investeringsbeslissing en tracékeuze RijnlandRoute.

 

Uit de MKBA blijkt dat beide tracés, Zoeken naar Balans en Churchill Avenue, een positieve financiële baten/kosten verhouding hebben. Dat is tegelijkertijd de belangrijkste conclusie: beide tracés zijn een verstandige investering die op de lange termijn meer financiële baten hebben dan kosten. Echter, ook blijkt dat de provincie de effecten van Zoeken naar Balans structureel positiever voorstelt dan die van de Churchill Avenue. TCA zou graag een meer genuanceerde beoordeling zien.

 

 

Niet alles is in geld uitgedrukt


In de Nota Voorkeursalternatief schreven Gedeputeerde Staten op 15 mei j.l. het volgende over de uitkomst van de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse: “De maatschappelijke baten zijn bijna twee keer zo hoog als de kosten (een factor 1,9). Bij Churchill Avenue is dit 1,3.” Dit betreft enkel de onderwerpen die in geld kunnen worden uitgedrukt en niet zaken als duurzaamheid en gezondheid. Tevens zijn deze cijfers 1,9 en 1,3 zeer discutabel vanwege de gebruikte onderzoeksresultaten.

 

Het nulplusalternatief ontbreekt


De provincie heeft geen nulplusalternatief opgenomen in de MKBA. De varianten Zoeken naar Balans en Churchill Avenue zijn nu vergeleken met het nulalternatief (niets doen). Het nulplusalternatief is echter bij uitstek het bestuurlijk instrument om te beoordelen wat de werkelijke meerwaarde van beide alternatieven is ten opzichte van een beperkter uitgevoerd alternatief. De gegevens van ZnB-A (eigenlijk gewoon een nulplus-alternatief) zijn in het MER zijn opgenomen en hadden makkelijk gebruikt kunnen worden.

 

Uit de verkeersonderzoeken blijkt dat op basis van de maatregelen de variant ZnB-A de reistijden met 71% reduceert ten opzichte van de referentiesituatie op de oost-westrelaties. De extra reistijdreductie die ZnB en CA daarbovenop realiseren is maar zeer beperkt (8 à 9 procent). Zie hiervoor onderstaande tabel uit het achtergrondrapport Verkeer.

 

De kosten voor ZnB-A zijn beduidend lager dan voor de alternatieven CA en ZnB, terwijl de reistijdbaten bijna net zo groot zijn. Het niet in kaart brengen van de effecten van ZnB-A in de MKBA is daarom onterecht en draagt bij aan verkeerde beeldvorming. Niet het aanleggen van nieuwe infrastructuur, maar juist het nemen van adequate maatregelen in de bestaande infrastructuur heeft het grootste economische effect.De extra investeringen in ZnB kunnen daarmee niet goed worden verantwoord, omdat daar grote negatieve effecten tegenover staan voor leefbaarheid, natuur, landschap e.d. die nauwelijks te mitigeren zijn. Voor CA kan eventueel nog wel de toegevoegde waarde van extra investering worden beargumenteerd, omdat daar ook nadrukkelijk positieve effecten op de leefbaarheid en géén grote negatieve, lastig te migiteren effecten op andere vlakken hoeven worden verwacht.

 

reistijd

 

Reistijdbaten gelden meer voor Haaglanden dan voor Holland Rijnland


In de MKBA is voor het bepalen van de reistijdbaten een ander, beperkter gebied onderzocht dan vooraf afgesproken. Er is alleen gekeken naar de zuidelijke helft van Holland Rijnland en tevens naar een veel groter deel van Den Haag en zelfs een stuk van Zoetermeer. In het rapport MER eerste fase, waarin wel beter naar de regio Holland Rijnland is gekeken, kwam de Churchill Avenue er gunstiger uit dan Zoeken naar Balans qua reistijdbaten (voertuigverliesuren, voertuigkilometers). TCA wil graag inzicht krijgen in de oorzaak waarom in het MER eerste fase de reistijdbaten positief waren voor Churchill Avenue, en nu in de tweede fase MER dit geheel anders blijkt te liggen.

 

Tevens is een conclusie dat de gebruikte reistijdbaten uit de MKBA meer gelden voor Haaglanden dan voor de regio Holland Rijnland. Dus investeren gemeenten in Holland Rijnland in de bereikbaarheid van gemeenten in de regio Haaglanden bij de keuze voor Zoeken naar Balans.

studiegebied

 

Gezondheid, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit zijn niet meegenomen in MKBA


Bij het interpreteren van een MKBA dient niet alleen naar de verhouding tussen financiële kosten en baten te worden gekeken, maar ook naar de kwaliteit van het ‘eindproduct’. In de Nota Voorkeursalternatief beperkt de provincie zich tot de financiële uitkomsten uit de kosten-batenanalyse. De MKBA bevat wel degelijk ook kwalitatieve effectbeoordelingen, bijvoorbeeld voor natuur, landschap, cultuurhistorie en recreatie. Hieraan is wel maatschappelijke waarde toe te kennen (‘welzijn’), maar deze is minder goed uit te drukken in financiële uitkomsten.

 

Er zijn ook effecten niet meegenomen in de MKBA. Opvallend genoeg is gezondheid niet beoordeeld. Andere effecten die niet zijn beoordeeld hebben te maken met duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling. En dat is vreemd gezien de doelstellingen van de provincie op deze punten. De MKBA is opgesteld om effecten voor de komende 100 jaar te beoordelen. In het MER eerste fase was duurzaamheid nog wel uitgewerkt. En ruimtelijk kwaliteit is een van de zes criteria voor de tracékeuze.

 

Economische effecten gelden voor Katwijk, maar niet voor Leiden Centrum


Als aanvulling op de MKBA heeft Ecorys onderzoek gedaan naar de regionale economische effecten van de tracéalternatieven Zoeken naar Balans en Churchill Avenue. Dit is de hoofdconclusie van Ecorys: “Uit de analyse volgt geen eenduidige conclusie, wel geniet Zoeken naar Balans volgens het rapport een lichte voorkeur.” Met andere woorden: op basis van de effectenstudie is geen groot onderscheidend verschil tussen de alternatieven vast te stellen. Volgens TCA zijn de overwegingen over de effecten op de winkelcentra langs de N206 in Leiden tendentieus. Het winkelcentrum Luifelbaan is gebaat bij een betere bereikbaarheid door aanleg van de Churchill Avenue. Dit weegt zwaarder dan het feit dat er minder doorgaand verkeer langs zal rijden dan bij Zoeken naar Balans.

 

In de regionale economische effectenstudie (REES) wordt in paragraaf 4.1 geconcludeerd dat de economische ontwikkeling van Holland Rijnland op dit moment niet wordt geremd door slechte bereikbaarheid. Wel zijn er bedreigingen voor de concurrentiekracht op langere termijn. Een uitzondering wordt gemaakt voor het centrum van Leiden. Daar blijft de economische ontwikkeling duidelijk achter bij vergelijkbare steden. Merkwaardig is dan dat in de onderzoeken naar de bereikbaarheid geheel weinig aandacht wordt besteed aan de bereikbaarheid van het centrum, en dit terwijl de Churchill Avenue volgens het onderzoek een positief effect heeft voor de bereikbaarheid van de binnenstad. De onderzochte reistijden in de verkeersstudie beperken zich tot relaties tussen Katwijk en de A44 en A4 (zie onderstaande figuur uit de REES).

 

Tot slot wordt gesteld dat bestaande winkelgebieden tijdens de bouw een groot negatief effect ondervinden. Hier is TCA het niet mee eens: wij hebben niet voor niets een compleet verkeersfaseringsplan ontwikkeld, om de bereikbaarheid tijdens de bouw te garanderen voor met name de winkelcentra van de Luifelbaan en Diamantplein. Dat is voor ons altijd een randvoorwaarde geweest.

 

De slotconclusie is dat het REES onderzoek onvoldoende basis vormt voor gedegen, objectiveerbare en onderbouwde besluitvorming door Provincie en Rijk van de economische effecten van Zoeken naar Balans versus de Churchill Avenue.


Robuustheid kwalitatief beoordeeld


Er zijn nog diverse andere kritiekpunten op de MKBA. Zo is robuustheid als kwalitatief effect beschreven. Dit terwijl het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid van het ministerie van Infrastructuur en Milieu een methode in gebruik heeft die juist gericht is op het verwerken van robuustheid in kosten- batenanalyses.

 

Onduidelijkheid over update 2007; ingeslopen fouten door parallelle trajecten


De huidige MKBA wordt gepresenteerd als een update van een vorige versie uit 2007. Er is eind 2007 en begin 2008 veel kritiek geuit op de MKBA 2007. Het is onduidelijk in hoeverre nu tegemoet wordt gekomen aan deze kritiek.

Verder is het tijdtraject buitengewoon kort. De MKBA is gemaakt op onderliggende onderzoeken waarvan de inkt nog niet droog was. Zo bleek in het verkeersonderzoek nog een fout te zitten bij de voorspelling van de verkeersituatie in 2030. Deze fout is intussen gecorrigeerd, maar niet verwerkt in het achtergrondrapport verkeer, de MKBA en andere rapporten. Ook is duidelijk op te maken dat in het MKBA rapport wordt verwezen naar effectscores uit het MER en die onderling verschillen met elkaar.

 

Kortom, de MKBA van mei 2012 is nog niet voldragen en is niet te gebruiken voor een investeringsbeslissing en zeker niet voor een tracékeuze.

Web Statistics